Ołtarz z Tikal to kolejny dowód wielkich wpływów i okupacji przez Teotihuacán

10 kwietnia 2025, 08:35

W Tikal, jednym z najważniejszych miast cywilizacji Majów, znaleziono ołtarz sprzed 1600 lat. Zabytek poszerza naszą wiedzę o ówczesnych stosunkach między Tikal i Teotihuacán. Miasto Teotihuacán powstało w I wieku z rozproszonych wiosek i szybko stało się dominującą siłą w regionie. W IV wieku Teotihuacán przeją władzę w Tikal. W 1. połowie I tysiąclecia był jednym z najludniejszych miast świata. Jednak w VII-VIII wieku stracił na znaczeniu, od VIII wieku dowody na wpływy Teotihuacán w Tikal znikają, a Tikal przeżywa rozkwit trwający do początków X wieku.



Ciemna materia i neutrina wchodzą w interakcje, twierdzą naukowcy z NCBJ i PAN

23 stycznia 2026, 09:06

Ciemna materia i neutrina mogą wchodzić w interakcje, uważają naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, Chińskiej Akademii Nauk oraz University of Sheffield. Według najpowszechniej używanego modelu kosmologicznego Lambda-CDM, którego korzenie sięgają ogólnej teorii względności, ciemna materia i neutrina to niezależne byty, które nie wchodzą w interakcje. Nowe badania przeprowadzone na Sheffield rzucają wyzwanie tej teorii i obowiązującemu modelowi kosmologicznemu.


Kontrowersyjne badania nad uszkodzonym rdzeniem kręgowym

22 sierpnia 2006, 14:08

Autorzy kontrowersyjnych badań twierdzą, że opracowana prze nich szczepionka może umożliwić ponowne poruszanie się osobom z uszkodzonym rdzeniem kręgowym. Niektórzy eksperci skrytykowali jednak sposób przeprowadzenia badań i nie zgadzają się z ich wnioskami.


Akordeonautor zdjęcia: BigBlueFish

Muzyka dla przyszłych mózgowców

20 marca 2007, 15:28

Granie na instrumentach wspomaga działanie mózgu oraz polepsza słyszenie wszystkich rodzajów dźwięków, w tym mowy.


Neurony z ludzkiego hipokampa

Hodowanie neuronów w minikomorach

3 września 2007, 09:11

Naukowcy z University of Illinois opracowali metodę hodowli ssaczych neuronów w komorach niewiele większych od nich samych. Nowe podejście wydłuża życie komórek nerwowych w warunkach zmniejszonej gęstości ich występowania. Dzięki temu w przyszłości będzie można badać wzrost i zachowanie pojedynczych komórek mózgu (Lab on a Chip).


Bardziej niż folia aluminiowa

26 lutego 2008, 16:14

Profesor Ludwig Gauckler ze Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologicznego w Zurichu wyprodukował materiał pięciokrotnie bardziej wytrzymały od tego, co osiągnięto w MIT, który jest przy tym elastyczny. Cienka warstwa materiału jest równie wytrzymała jak folia aluminiowa, jednak można rozciągnąć ją o 25%. Tymczasem folia pęka już po 2-procentowym rozciągnięciu.


Jerzyk

Sprytny jak... ptak migrujący?

26 czerwca 2008, 01:16

Migrujące ptaki uczą się metod ułatwiających przetrwanie na obcym dla siebie terenie od osobników zamieszkujących na codzień stanowiska zlokalizowane na trasie ich wędrówki - donoszą biolodzy z kanadyjskiego Queen's University.


Magnetyzm półprzewodników

28 listopada 2008, 20:23

Specjaliści z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) jako pierwsi na świecie udowodnili, że specjalnie skonstruowane urządzenie z półprzewodników wykazuje właściwości magnetyczne. Ich prace dają nadzieję na powstanie jeszcze mniejszych i bardziej wydajnych urządzeń elektronicznych, które będą zdolne do przechowywania danych w materiale półprzewodnikowym.


Rozciąganie do przeszczepu

11 maja 2009, 08:33

Pozyskiwanie skóry do przeszczepów to żmudny i bolesny proces. Sytuacja może się jednak zmienić diametralnie dzięki robotowi, który rozciąga kawałki skóry - w ten sposób w ciągu tygodnia ich rozmiary wzrastają dwukrotnie.


Wyjaśniono przyczynę pomoru pszczół

28 sierpnia 2009, 21:00

Naukowcy z University of Illinois zidentyfikowali możliwą przyczynę tzw. pomoru kolonii (ang. collony collapse disorder - CCD) - tajemniczej choroby dziesiątkującej pszczoły żyjące na terenie USA. Jak się okazuje, powodem schorzenia jest najprawdopodobniej wadliwe funkcjonowanie rybosomów - wewnątrzkomórkowych struktur odpowiedzialnych za syntezę białek.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk